- Autor:Stanisław Flaga
- Wydawca:Zarząd Główny PKE, Kraków 2002
- Format:A5
- Objętość:56 stron
- Okładka:Półsztywna, kolorowa, foliowana
- Inne:Publikacja ilustrowana jest rycinami (11) i barwnymi fotografiami (13); na końcu opracowania zamieszczono podręczny kluczyk ułatwiający rozpoznawanie poszczególnych gatunków porobnic
- Cena:20,0 zł
- Waga:120 g
Tytuły wybranych rozdziałów:
- Wygląd i budowa zewnętrzna
- Rozsiedlenie
- Biologia i rozród - roczny cykl życiowy porobnic, konstrukcja gniazda
- Zależności pokarmowe - związki troficzne
- Przyczyny i przebieg wahań liczebności populacji
- Chów i użytkowanie - znaczenie porobnic jako zapylaczy roślin, osiedlanie i chów porobnic, oprzyrządowanie hodowli, profilaktyka sanitarna
- Terminarz prac w chowie działkowym
- Zagrożenia i ochrona pszczół porobnic
Krajowa fauna porobnic liczy 8 gatunków (spośród ponad 400 gatunków stwierdzonych na świecie). W warunkach naturalnych pszczoły porobnicowate zasiedlają wszelkiego rodzaju skarpy ziemne, urwiste stoki i słabo porośnięte zbocza. Niektóre gatunki zakładają gniazda w martwym drewnie.
W toku ewolucji owady osiedlające się w miejscach ciepłych i suchych zyskiwały większe szanse przeżycia. Tym należy tłumaczyć zagnieżdżanie się porobnic w ścianach budynków glinianych i drewnianych, dawniej pospolitych na wsi. Duże potrzeby termiczne sprawiały, że zwykle zasiedlały one ściany o wystawie południowej lub do niej zbliżonej. Pszczoły osiedlające się blisko człowieka mogły korzystać w ten sposób z naturalnego materiału budulcowego, jakim była glina i drewno, ale także z zadaszenia i ciepła, jakie pochodziło w okresie zimy z wnętrza budynków. Korzystne warunki egzystencji były czynnikiem przywiązującym pszczoły porobnicowate do nowego siedliska.
W glinianych ścianach budynków gniazdowały głównie gatunki posiadające w Polsce górną granicę swego zasięgu: porobnica opylona i mularka - licznie występujące na południu Europy i w krajach Śródziemnomorskich, a także gatunki o nieco mniejszych potrzebach termicznych: porobnica włochatka i ruda.
Z biegiem czasu zaniknęły tradycje budowania domów i obiektów gospodarskich z gliny i drewna. Materiały dawniej używane zastąpiły nowe, nieprzyjazne dla owadów, sztuczne elementy wykończenia ścian. Wraz z odejściem dawnej kultury i sztuki budowania zginęło bezpowrotnie środowisko sprzyjające gnieżdżeniu się pszczół porobnic w pobliżu człowieka.
Porobnice, mimo iż w większości gnieżdżą się w ziemi, łatwo dają się hodować. Możliwe jest w ten sposób tworzenie przenośnych kolonii gniazd i wzbogacanie siedlisk naturalnych, a także wykorzystanie najcenniejszych gatunków w rolnictwie i ogrodnictwie.
Publikacja stanowi ważne źródło informacji o biologii, możliwościach wykorzystania i zagrożeniach pszczół porobnicowatych i dlatego stanowi cenną pomoc dla rolników gospodarujących metodami ekologicznymi i ważną pozycję w edukacji ekologicznej społeczeństwa.
Autorowi przyświecała myśl, by zagadnienia ochrony pszczół porobnicowatych przedstawić w sposób umożliwiający podejmowanie czynnych działań ochronnych przez osoby o różnym stopniu przygotowania merytorycznego.