- Autor:Stanisław Flaga
- Wydawca:Zarząd Główny PKE, Kraków 2000
- Format:A4
- Objętość:32 strony
- Okładka:Półsztywna, kolorowa, foliowana
- Cena:7,0 zł
- Waga:100 g
Tytuły wybranych rozdziałów:
- Kierunki zmian w strukturze upraw
- Zasady gospodarowania na gruntach ornych zgodne z wymaganiami siedliskowymi pszczół i ochroną środowiska - uprawa roli, płodozmian i zmianowanie, ochrona upraw, nawożenie roślin
- Zasady gospodarowania na użytkach zielonych
- Zasady prowadzenia gospodarki sadowniczej - kształtowanie krajobrazu, dobór odmian, pielęgnacja
- Uprawa roślin pod osłonami
- Użytkowanie gruntów czasowo wyłączonych z produkcji rolnej
- Przyrodnicze komponenty krajobrazu rolniczego ważne z punktu widzenia ochrony pszczół
- Działania protekcyjne
Spadek liczebności pszczół dziko żyjących notowany jest w Polsce od lat 60. XX wieku. Wymieranie pszczół wiązano wówczas z wprowadzeniem do rolnictwa trujących środków owadobójczych - DDT i insektycydów z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowanych w formie pylistej. Pestycydy drugiej i trzeciej generacji, stosowane w latach późniejszych, mimo iż charakteryzowały się krótszym okresem prewencji, także nie chroniły dostatecznie pszczół dzikich, gnieżdżących się często na obrzeżu pól lub w łanach roślin uprawnych. Powszechne stosowanie herbicydów na dużych powierzchniach doprowadziło w konsekwencji do ograniczonego występowania chwastów. Z kolei brak roślin alternatywnych wydłużył okresy bezpożytkowe i nasilił proces ustępowania gatunków pszczół o wąskich preferencjach pokarmowych.
Stan pszczół dzikich, jaki obecnie obserwujemy, ukształtował się ostatecznie w wyniku przejścia na nowe sposoby produkcji i odmienne koncepcje urządzenia środowiska. Istotne znaczenie miało wprowadzenie monokultur i przejście na gospodarowanie wielkołanowe, a także na systemy żywienia zwierząt oparte na paszach produkowanych na gruntach ornych (kukurydza, zboża - z dodatkiem mączek białkowych i sojowych z importu).
Efektem wprowadzonych zmian w sposobach gospodarowania jest na niektórych terenach głęboki niedobór zapylaczy, widoczny nie tylko wiosną w sadach i jagodnikach, ale również w czasie kwitnienia letnich roślin rolniczych i warzywniczych.
Biorąc pod uwagę tempo przemian, jakie następowały w minionych latach, w rolnictwie i skutki wprowadzenia intensywnych technologii produkcji należy się spodziewać, że wiele rzadkich dziś gatunków pszczół znajdzie się niebawem na liście gatunków wymierających.
W przeszłości najczęściej zaniedbywano względy ochronne dając pierwszeństwo dużej skali produkcji, która miała swoje uzasadnienie ekonomiczne. Obecnie, z myślą o ochronie zapylaczy, należy dążyć do uzyskania odpowiednio bogatej struktury krajobrazu rolniczego i zmiany tych elementów technologii produkcji rolniczej, które pszczołom najbardziej szkodzą. Niezmiernie ważne jest wprowadzanie zasad rolnictwa ekologicznego lub integrowanego.
Zaprezentowane w opracowaniu zabiegi agrotechniczne i zasady dobrej praktyki rolniczej, zastosowane w gospodarstwach o różnym poziomie technologicznym, mogą być pomocne w rewitalizacji obszarów, na których zapylacze ustąpiły na skutek niesprzyjających warunków rozwoju.